လြတ္လပ္ေသာအာရွအသံ၊ ျမန္မာဌာန၊ သတင္းမ်ား (2008-03-20)

ျမန္မာစစ္အစိုးရ သတင္းစာနယ္ဇင္းေတြမွာ HIV/AIDS ေရာဂါေ၀ဒနာရွင္ေတြ ေလ်ာ့နည္းလာေနတယ္ဆိုၿပီး ေဖာ္ျပေနတာနဲ႔ ပတ္သတ္လို႔ ဘယ္လိုပံုစံမ်ဳိး ေလ်ာ့နည္းလာသလဲဆိုတာ ရွင္းရွင္းလင္းလင္း ေရးသားျခင္းမရွိ တာကို ေ၀ဒနာရွင္ေတြကို ျပဳစုေစာင့္ေရွာက္ေနတ့ဲ NGO ေတြက ေ၀ဖန္ေနပါတယ္။

စစ္အစိုးရအေနနဲ႔ေရာဂါ တားဆီးေရးအတြက္ ပညာေပးလုပ္ငန္းေတြ အားစိုက္ခြန္စိုက္ ေဆာင္ရြက္ေပး ေနတာမွန္ေပမ့ဲ ေရာဂါရၿပီးသူေတြအတြက္ ျပဳစုေစာင့္ေရွာက္မႈအား အလြန္နည္းေနတာလည္း ေတြ႔ရတယ္လို႔ NGO ေတြက ေျပာပါတယ္။ စာနယ္ဇင္းေတြမွာ ေဖာ္ျပထားသလို ေ၀ဒနာရွင္ေလ်ာ့နည္းလာေနတယ္ဆိုတာနဲ႔ ပတ္သတ္ၿပီး ေ၀ဒနာရွင္ေတြကို အကူအညီေပးေနတ့ဲ NLD လူငယ္အဖြဲ႔၀င္တဦးျဖစ္တ့ဲ ကိုရာဇာက ခုလို ေျပာပါတယ္။

ေရာဂါျဖစ္ၿပီးသား လူနာဦးေရဟာ ေလ်ာ့သြားစရာအေၾကာင္းမရွိပဲ ကိန္းဂဏန္းဟာ ဒီအတိုင္းပဲ ရွိေနရမွာျဖစ္ၿပီး၊ ေလ်ာ့က်သြားတယ္ဆိုတာ ေသဆံုးကုန္တယ္ဆိုတ့ဲ အဓိပၸာယ္ သက္ေရာက္ေနတ့ဲအေၾကာင္း ကိုရာဇာက ေျပာပါတယ္။

ကိုရာဇာ ေျပာျပသြားတာပါ။ လက္ရွိအေနနဲ႔ မိမိတို႔ထံကို ေန႔စဥ္လူနာအသစ္ ၂ ဦး ၃ ဦးလာေရာက္ ေနတာလဲ ျဖစ္တယ္လို႔ ကိုရာဇာက ဆိုပါတယ္။ ေ၀ဒနာရွင္ေတြ အဓိက ရင္ဆိုင္ေနရတ့ဲ ျပႆနာဟာ ေ၀ဒနာရွင္ေတြ အဓိက စားရတ့ဲ ARV ေဆး လံုလံုေလာက္ေလာက္ မရတာျဖစ္တယ္လို႔ ေ၀ဒနာရွင္ေတြကလဲ ေျပာျပပါတယ္။ ေ၀ဒနာရွင္ တစ္ဦးျဖစ္တ့ဲ ဦးတင္ကိုကို RFA မွ ဦးတင္ေအာင္ခိုင္က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။

ေမး ။     ။ လက္ရွိေပါ့ေလ ေဝဒနာရွင္ေတြရင္ဆိုင္ေနရတဲ့ အခက္အခဲေတြက ဘာအခက္အခဲေတြ လဲခင္ဗ်။

ေျဖ ။      ။ အဓိကကေတာ့ ေအအာဗီအခက္အခဲ့ဘဲ။ အခုခါကဗ်ာ ေဝဒနာရွင္ေတြကေတာ့ သူတို႔ပဲ ပညာေပး အစီအစဥ္ေတြကို တအား လုပ္တာကိုး။ လုပ္တာေတာ့ ေအာင္ပါတယ္။ ပညာေပးအစီအစဥ္ လုပ္လိုက္တာက ဘာေတြ ထြက္လာလဲ ဆိုေတာ့ ေသြးစစ္လာတယ္။ ေသြးစစ္လာေတာ့ အိပ္ခ်္အိုင္ဗီြပိုး ေတြ႔တယ္။ ေတြ႔ျပီဆိုတာနဲ႔ ကၽြန္ေတာ္တို႔က ဘယ္သူမွ မတတ္ႏုိင္ဘူးဆိုတာနဲ႔ ေဆးရုံေဆးခန္းကို ေျပးတဲ့အခါက်ေတာ့ ရစရာရွိတဲ့ ေဆးဝါးအကူအညီ အခက္အခဲ ဘာမွမရေတာ့ဘဲနဲ႔ အဲဒီ အခက္အခဲေတြေပ့ါ။ ပညာေပးအရ Counseling (တိုင္ပင္ျခင္း) လုပ္လို႔ တက္လာတဲ့ ေသြးစစ္ပါ ေသြးစစ္ပါဆိုေတာ့ ေသြးစစ္တယ္။ ေသြးစစ္လို႔ ေဆးဝါးမရေတာ့ သူတို႔က ပိုဆိုးကုန္တာေပါ့။ စစ္ထားတာ မွားျပီဆိုျပီး  ျဖစ္ကုန္တာေပါ့။ ေဆးကလည္း ဝယ္မေသာက္ႏုိင္၊ အခမဲ့ရရွိတဲ့ ေနရာကလည္း ဘာမွမေပးဘူးဆိုေတာ့ အဲဒီအခ်ိန္ သူတို႔ေတြ စိတ္ဓာတ္ေတြ အကုန္လုံး က်ကုန္တာဘဲ။

ေမး ။     ။ အဲဒီေတာ့။ ေလာေလာဆယ္ေတာ့ ဒီေဆးဟာ အျပင္ကေရာ ဝယ္လို႔ရလား ခင္ဗ်ား။

ေျဖ ။      ။ အျပင္က ဝယ္လို႔ေတာ့ ရတယ္။

ေမး ။     ။ ဘယ္ေစ်းေလာက္ရွိလဲ ခင္ဗ်။

ေျဖ ။      ။ ပထမဆုံး ပထမလိုင္း ဆိုရင္ေတာ့ ၃၆၀၀၀/၃၇၀၀၀ က်ပ္ ေက်ာ္ေလာက္ ရွိတယ္။ တလစာ ကိုေလ။ အခု ေဆးရုံေဆးခန္းေတြက ပထမလိုင္းေလာက္သာ ေပးႏုိင္တာ။ ဒုတိယလိုင္း၊ တတိယလိုင္း ဆိုရင္ လုံးဝကို မရေတာ့ဘူး။ ပထမလိုင္းနဲ႔ပဲ တင္းထားတယ္။

ေမး ။     ။ ပထမလိုင္းနဲ႔ ဒုတိယလိုင္းက ဘာကြာလဲ ခင္ဗ်ာ။ ေဆးအမ်ိဳးအစား ကြာတာလား။

ေျဖ ။      ။ မဟုတ္ဘူး။ မဟုတ္ဘူး။ ေဆးမတိုးေတာ့တာကို ေျပာတာခင္ဗ်ာ။ ပထမလိုင္းကို ေသာက္ျပီးသြားတဲ့ အခါက်ရင္ ေဆးယဥ္သြားတာကို ေျပာတာခင္ဗ်ာ။ တီဘီေဆးေပါ့္ဗ်ာ။ ေျခာက္လကို မွန္မွန္မေသာက္လို႔။ အျခား အေၾကာင္းတစ္ခုခုေၾကာင့္ ေဆးယဥ္သြားရင္ ဒုတိယလိုင္းေတြ ဘာေတြရွိတာကိုး။ အဲဒါမ်ိဳးေပါ့ အိပ္ခ်္အိုင္ဗြီမွာ ဆိုရင္လည္း ပထမလိုင္းက ေဆးယဥ္သြားရင္ ဒုတိယလိုင္းတို႔ ဆိုရင္ ေဆးရုံ ေဆးခန္းနား ေရာက္ေနျပီး။ ဆရာဝန္ကလည္း သိတယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔လို႔ သူတို႔မွာ အဲဒီေဆးမရွိ မေပးႏုိင္တဲ့ အတြက္ ပထမလိုင္းနဲ႔ပဲ ေမွးတိုက္တယ္။ ျဖစ္လာတဲ့ဟာေတာ့ ေဝဒနာရွင္ခံေပါ့ဗ်ာ။ ေသာက္သင့္တဲ့ ေဆးကို ဆက္မေသာက္ရတာေပါ့။

ေမး ။     ။ အဲဒီေပ့ါေလ။ အခုစာနယ္ဇင္းေတြမွာ ေရးေနတာက ဒီေဝဒနာရွင္ေတြ ေလ်ာ့က်သြားတာ မ်ားတယ္လို႔ ေရးေနၾကတာမ်ားတယ္ေလ။ အဲဒါကို ဘယ္လိုျမင္လဲခင္ဗ်။

ေျဖ ။      ။ (ရယ္လ်က္)။ ကၽြန္ေတာ္လည္း မေျပာတတ္ဘူး။ ဘယ္လို ေလ်ာ့က်သြားတယ္ ဆိုတာကို။ ဘယ္ဟာကို ေလ်ာ့က်တယ္လို႔ အတိအက်မွ မေျပာတာကိုး။ ေသတာကို ေျပာတာလား။ သူတို႔ေျပာတာ အတိအက်မွ မေျပာပဲနဲ႔။